Aerodrom ŽELJAVA
Spomenik ljudskoj genijalnosti (...i gluposti)
Aerodrom sada Plješevica-padina
Sjećanje na Roberta Facebook (LYBI Željava) Oprema ex RV i PVO     LYBI diorame  
AERODROM NEKADA - VIDEO i FOTOGRAFIJE
Nekoliko foto-video uradaka sa motivima iz dalje prošlosti i prošloga tisućljeća:

Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Tekst o borbama sa Turcima na prostorima Drežnika, Željave, Prijeboja, Grabovca prije ~220 godina (1789).

Photobucket

Photobucket
Vrijeme prije izgradnje aerodroma;
Pozicija sela Baljevac koje se nalazilo na području gdje je izgrađen aerodrom.
Radi potrebe izgradnje aerodroma selo je raseljano krajem 50-ih godina 20.stoljeća.
Ovdje su uglavnom živjeli Hrvati.
Karta potječe iz Austro-Ugarske i publicirana je 1910.godine, a na donjem linku ima cijela zbirka ovakvih karata za područje Europe.
http://lazarus.elte.hu/hun/digkonyv/topo/3felmeres.htm

Photobucket
Malo šira karta sa područjem Plješevice.

Aerodrom Željava, rane godine ~1970
Djed Mraz na aerodromu Željava 1990-1991

Željava-slijetanja po danu (08.02.1989.)
Željava-izviđanje vremena 1991 (1/2)
Željava-izviđanje vremena 1991 (2/2)
Unutar podzemnog objekta KLEK aerodroma Željava (1989)
Aerodrom Željava, autentične foto-video snimke 1991-2008-2009
Letenje na aerodromu Željava (1991)

Izvidnički let sa aerodroma Željava prije vježbe gađanja (1989)

Letenje motornim zmajem na Željavi (1990)  


Unutar podzemnog objekta KLEK aerodroma Željava (1989)  



 Vježba gađanja eskadrila sa aerodroma Željava (1989)

Prikazan je dio atmosfere sa aerodroma Željava prije ratova 90-ih i uništenja samoga aerodroma. Vide se neki detalji vanjskih stajanki za avione, kompleksa u unutrašnjosti planine Plješevice, kao i polijetanje-preleti samih Mig-ova 21. Kombinirani su kadrovi "nekad i sad".





1.kadar -spoj galerije 124.lae sa centralnom galerijom, izvlacenje miga na izlaz 2
2.kadar -uvlacenje miga na ulaz 2
3.kadar -isto kao 1. ali uvlacenje
4.kadar -2 miga krecu od ulaza 1 prema pistama, a u isto vrijeme više njih ceka uvlacenje na ulaz 2 5.kadar -polijetanje migova sa piste 3







Ovaj snimak je nastao vjerovatno negdje ranih 70-ih godina.
U prvom kadru je prikazano uvlacenje Mig-a 21 sa elektro-akumulatorskim tegljacem kroz ulaz na tunelu 2 sa HR strane (ili tunel 3 BiH strane). Ovo je najvjerovatnije dio nekoga propagandnog filmica zbog toga jer nije bio obicaj da se piloti penju, obuceni u visinski kombinezon, u avion unutar podzemnog kompleksa "Klek". Procedura je bila takva da su mehanicari izvlacili sve avione, iz podzemnog kompleksa, van na veliku stajanku ispred triangla. Nakon toga su se piloti penjali u njih, a dolazili iz ucionica gdje su imali pripremu za let.


Kratki propagandni filmić o VOJIN-u je sniman na radarskom položaju (popularno nazvan kota) K377 sa pogledom na radare P-35, PRV-11 i panoramom gdje se u daljini (u desnom dijelu slike) nazire planina Plješevica. Zatim slijedi snimka iz bataljonskog operativnog centra (OC) na samoj koti sa pokazivačima osmatrača u lijevom djelu prostorije i visinca desni dio prostorije. Također se vide spiker+dežurni OZNa. Slijedeći dio filma prikazuje opet bataljonski operativni centar (OC) ali ovaj puta u samom objektu "Klek". Okomitom pleksi pregradom su odjeljeni vojnici od kadra za donošenje odluka. Vide se i okomite situacione ploče (tzv. planšete) gdje vojnik crta trag. Dalje se vidi proces odlučivanja gdje glavni dežurni na mikrofon diže dežurnu paru u akciju (on sjedi u zadnjem redu i ima potpuni-najbolji pregled situacije). Naređuje dežurnom u lovačkom puku da digne lovce koji to i čini induktorskim telefonom. Migovi kreću ispred tunela br.1, ali sada tu slijedi mala finta ta se zbuni neuki puk i potencijalni stručniji promatrač-analitičar, no neuspješno. Slijedi rulanje aparata 713, 711 po pisti br.3, a na to se onda veže polijetanje jednoga miga na/sa piste br.4, tj. piste za dežurnu paru. Sve snimano sa nekih ~80-ak metara visine. Pozicija gdje kamera u ovom trenutku stoji; ...je sjeverni početak patrolne staze. Patrolna staza ide na nekih 80-ak metara visine i počinje baš tamo-lijevo od te piste, a ide po rubu brda sve do kraja, iza tunela br.4. Nakon toga ide drugi kadar polijetanja miga, ali sa piste br.4.
Na kraju slijedi uzbuna za snage PZO-a.
 

Unutrašnjost objekta "Klek" u planini Plješevici. Ovdje je prikazano otvaranje el. panc. vrata na ulazu 2 u centralnu galeriju, zatim slijedi kadar vožnje kroz galeriju 124.lae (prema izlazu3).Pri tome kamera prolazi pokraj hodnika koji vodi do lifta za kontrolni toranj (s lijeve strane), prelazi zebru koja oznacava ulaz u hodnik za komandu puka.Dolazi do zavoja i okrece se natrag do zebre.Zatim slijedi kadar izalaza 2 koji nema veze sa ranije recenim, nakon toga 2 osobe ulaze u komandu puka preko zebre.Zatim slijedi kadar iz prostorije u kojoj se drže bombe i rakete, a ona se nalazi se na skroz drugom mjestu tocnije na samom zavoju izlaznog tunela ulaza 2, izmedu pancirnih vrata i "betonske zavjese".

Ovaj video je u cijelosti snimljen na potezu od spoja galerije 125.lae sa centralnom galerijom do samoga izlaznog tunela na ulazu 2 u objekt "Klek".Prikazuje izvlacenje mig-a 21 preko pok. panc. vrata na izlazu 2.Pri tome se u pozadini vidi i sami VTR sa modificiranim rebrastim limom koji je bio predviden da omoguci prolaz mig-a 29.To pak govori da je snimka vrlo vjerovatno iz ljeta 1990/91 jer vojnici nose ljetne uniforme.Za mig-29 je takoder bio preureden i ulaz/izlaz 1 u potpunosti do samih pancirnih vrata.





Ovdje je prikazan prelet Mig-va 21 iznad aerodroma Željava sa planinom Plješevicom u pozadini. Snimka je zasigurno nastala tokom 80-ih godina.









Letenje sa 125.lae





Ovdje je prikazan prelet Mig-va 21 iznad aerodroma Željava sa planinom Plješevicom u pozadini. Snimka je zasigurno nastala tokom 80-ih godina.




Ove snimke pokazuju pripreme za let, kao i sam let Mig-ova 21
sa posadama sa aerodroma Željava 1990-e.







 

 

Fotografije iz 1969. godine, sami početak operativne faze

Stajanka dežurne pare 1969
Photobucket

Photobucket

Photobucket
PhotobucketPhotobucketPhotobucket

Photobucket
PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket

PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket

PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket

PhotobucketPhotobucketPhotobucket

Photobucket
PhotobucketPhotobucket Photobucket Photobucket
PhotobucketPhotobucketPhotobucket PhotobucketPhotobucket

PhotobucketPhotobucketPhotobucket

 

zeljava-klek-prilog-3mj1969--_zps07653616
tito-zeljava-klek-5mj1969---_zpsde0f0a65


Ovo su vjerovatno prve medijske reportaže o aerodromu nakon što je pušten u rad.
Lijevo je reportaža iz 2. mjeseca 1969. i desno iz 5.mjeseca 1969. kada je Josip Broz Tito 1.put posjetio ovaj objekt.

Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket


Titov posjet objektu "Klek" 1969.godine, a sa pilotima se rukuje ispred pomičnih pancirnih vrata na ulazu 1.

 

Također slika iz 1969 godine, a vojno osoblje su postrojeni uz lijevu stijenku tunela na ulazu 1, prije pomičnih pancirnih vrata.Danas (2005/06) to mjesto izgleda otprilike ovako.
Mig-ovi 21 na izlazu tunela 1 gdje je bila smještena 125.eskadrila.(stanje prije prepravke svoda za mig-ove 29 početkom 90-ih)
Uvlačenje mig-a 21 na ulaz 2, gdje je i punkt vojne policije koja nadgleda tko ulazi u objekt "Klek".Kretanje objektom je bilo limitirano u smislu postojanja propusnica za određene dijelove.

Ova fotografija iz 1969.godine, kao i druge iz tog perioda, pokazuju problem prašine (kotači, đonovi) koja je tada bila obilno prisutna u galerijama.Vidi se starija inačica mig-21 f-13 gdje se poklopac kabine otvara prema naprijed.

Aerodrom je "useljen" prije vremena tokom 1969.god. zbog krize u Čehoslovačkoj, pa nije bio u potpunosti dovršen.(Galerija 125.lae, prema izlazu 1)
Galerija "A"-Centralna galerija (sredina 70-ih).
Istakač goriva u na početku galerije 125.lae, nakon odvajanja od centralne.

Uvlačenje mig-a 21 na ulaz 2.

Mig-21 na ulazu 3.
Dugi zavoj u tunelu na ulazu 2, prije pokretnih pancirnih vrata.

Pult i prozori na kontrolnom tornju.

 

VTR-"Vazduhoplovno Tehnička Radionica".Nalazi se na kraju centralne galerije i duljine je oko 75 metara.(1969)

Kontrolna soba video nadzora.
Galerija 125.eskadrile, usmjeru oštrog zavoja prema centralnoj galeriji .
Galerija 125.eskadrile.

Galerija 124.eskadrile, oštri zavoj prema izlazu 3.

Stajanka 1
Priprema za noćni let (vjerovatno nije sa Željave, ali slično je).
Galerija 125.eskadrile (2 put).

Provjera naoružanja.
(fotografija je sa aerodoma Priština, LYPR, a na njoj je zastavnik Berenji Farkaš Bela iz 83.lap-a)

Piloti u sobi za odmor.
Piloti u visinskim kombinenzonima.
Stajanka-->izvor

Piloti u galeriji 125.eskadrile.

Mig 21 na izlazu 1 u tunelu između pokretnih pancirnih vrata i "betonske zavjese".
Jedan od 4 izlaza, teško reći o kojemu se radi, sa "betonskom zavjesom" koja ima prorez za vertikalni stabilizator aviona.
Izlaz 1.

Pilot, por.Siniša Sladojević, na jednoj od vanjskih stajanki skida zaštitnu "kapu" sa usisnika zraka za mlazni motor mig-a 21.Inače je poginuo u nesretnom slučaju prilikom sudara dvaju mig-ova 21 dana 2.6.1994. blizu Podgorice, ali nije uspio iskočiti na vrijeme.Detalji ovdje (pod šifrom 94-08).

Tankiranje gorivom također na vanjskoj stajanci.
Tehničko osoblje na radu oko aviona.
Cockpit mig-a 21.

Avion dežurne pare, na vanjskoj stajanci, naoružan i spreman za polijetanje.

Piloti obučeni u visinske kombinenzone.
Polijetanje dežurne pare sa piste 4, a ta pista danas (2005/06) izgleda ovako.
Polijetanje dežurne pare sa piste 4, a ta pista danas (2005/06) izgleda ovako.

 

Galerija 352.eskadrile.
Galerija 352.eskadrile.

Galerija 125.eskadrile.

Galerija 125.eskadrile.
Ista slika kao lijevo.
Ulaz 2, ispred "betonske zavjese". (198?)

Izlaz 3, ispred "betonske zavjese", mada se čini da svijetla u tunelu idu desno (kao na 1), ali nagib terena pred ulazom jasno govori da se radi o izlazu 3. (198?)

Izlaz 1, avion na samoj "betonskoj zavjesi".
Piloti, snimljeno sredinom 80-ih godina.
Potpukovnik Rodoljub Gajić -Roćko, zapovjednik eskadrile, poginuo u incidentu pri polijetanju sa Utvom-66 5.10.1991.Link ovdje, pod šifrom 91-26.

Galerija 125.lae

Negdje na Željavi vjerovatno.
Ulaz 3.
Terasa kontrolnog tornja.
izvor-->Cyber Fulcrum forum



Mig-21 na stajanci dežurne pare
izvor-->sib71l12gim

Delegacija predsjedništva SFRJ ispred ulaza 2, (26.10.1989.)
izvor-->Cyber Fulcrum forum
Delegacija predsjedništva SFRJ na ulazu 2, (26.10.1989.)
izvor-->Cyber Fulcrum forum
Terasa kontrolnog toranja.
izvor-->Cyber Fulcrum forum




Galerija 124.lae

 

Mig-ovi 21 na glavnoj stajanci(1) na trianglu.
izvor-->top sikret
Šlepanje mig-a 21 ispred ulaza 2 sa aku-tegljačem.
izvor-->top sikret
Šlepanje mig-a 21 ispred ulaza 2 sa aku-tegljačem.
izvor-->top sikret

VTR (Vazduhoplovno Tehnička Radionica) snimljena negdje sredinom 80-ih, a kada se usporedi sa slikom iz 1969 (ovdje) onda se vidi kako je tada bio hrapavi, prašnjavi beton kao pod.Otuda i ondašnji problemi sa prašinom.

Član tadašnjeg predsjedništva SFRJ Dragutina Zelenović u posjeti Željavi 1989.godine.Rodoljub Gajić (sa štapom) drži predavanje u VTR-u.

Mig-21 na ulazu 1 u podzemni objek KLEK (197?)
Član tadašnjeg predsjedništva SFRJ Dragutina Zelenović u posjeti RP-u Gola Plješevica.U pozadini se vidi veća polarna kupola koja je štitila antenu radara S-600. (1989)

Galerija 352.iae, vidljiv ulaz u klima komoru preko puta Zvijezde.

Tito i (?) u galeriji 352.iae. (197?)

Jakov Blažević i Milka Planinc (funkcionari SR Hrvatske) u galeriji 125.lae .(197?)
Branko Mamula, tadašnji savezni sekretar za NO, na ulazu 2 ili 3 u podzemni objekt KLEK. (1990/1991?)

Branko Mamula, tadašnji savezni sekretar za NO, obraća se pilotima u dijelu "Zvijezda" podzemnog objekta "Klek". (1990/91?)

Branko Mamula u učionici.
Branko Mamula u razgovoru sa Rodoljubom Gajićem.
Piloti u visinskim kombinenzonima (1973)

General Antun Tus, zapovjednik RV i PVO JNA obraća se na glavnoj stajanci pilotima i osoblju aerodroma "Željava" povodom osvajanja zlatne zastave koja se davala najboljoj jedinici RV i PVO-a u JNA.(1989)

Drugi pilot sa desne strane je tada dobio i značku najboljeg pilota.
Na stajanci, u pozadini je planina Plješevica.
Piloti u učionici (1973)

Pilotska propusnica za objekt "Klek"

Pilotska propusnica za ulazak u garnizon
Propusnica vojnika-ročnika za objekt "Klek"
(izvor-->vikikobra) .
Propusnica za vojnika-ročnika objekt "Klek"
(izvor-->ČZU kiseli)

Operativni centar (OC) 51bVOJIN unutar objekta "Klek".

Operativni centar (OC) 51bVOJIN unutar objekta "Klek".
Očitavanje radarskog zaslona.
Navigacijski radio farovi za prilaz ICAO pistama na Željavi

Usporedba dvije slike sa istim motivom, ali snimljenim sa 20-ak godina razmaka.Slika iz 198? pokazuje kako su podovi i zidovi tunela bili premazani sa nekim posebnim, sjajnim premazom.Time se rješavao i problem prašine koji je postojao 1969.godine.

VTR-1969.
VTR-198?.
Postav mig-a 21 sa naoružanjem snimljen ispred VTR-a.

Unutar objekta Klek
(operativni centar-1990/91?)-->izvor

Unutar objekta Klek
(operativni centar-1990/91?)-->izvor

Željava - stajanka 1 / pista 3
(198?)
Stajanka-->izvor

Tito sa vojnim osobljem na ulazu 2.
(1969)

Fotomontaža slike lijevo u današnji (2008) izgled ulaza 2.

Polijetanje sa piste 2 (14R)
Mig-ovi 21 iz 125.lae u letu.

Galerija 352.iae podzemnog objekta KLEK .
(1973)

Svečana smotra povodom ? u prostoru ulaza 1-protuudarna komora (1973)

Stajanka 1 (198?)-->izvor Željava 4868
Polijetanje sa piste 2 (14R)-(1991)

Oblačenje visinskog kombinenzona. (1973)

Član tadašnjeg predsjedništva SFRJ, Dragutina Zelenović, unutar zgrade LINK gdje je bi smješten simulator Mig-a 21 (1989)

Simulator Mig-a 21 u zgardi LINK (1991)
Soba sa simulatorom Mig-a 21 u zgradi LINK (1991)

Utva 66 kod usjeka za ulaz 1 (1991)

Pogled iz VTR-a prema ulazu 2 (1989)

Ulaz 1, pamcirna vrata (1989)
Pogled na stajanku 1 sa triangla (1991)

Titov posjet objektu "Klek" 1969.godine, a sa pilotima se rukuje ispred pomičnih pancirnih vrata na ulazu 1.

Fotomontaža slike lijevo u stvarnu snimku iz 1989.

Mali VTR na ulazu 1, ispred pancirnih vrata u protuudarnoj komori (1989)
Mig-21 u malom VTR-u (1989)



Fotografije iz 1. ili 2. mjeseca 1991
CNV000044_zpsbb7dc549

CNV000045_zps9a29643a

Photobucket 

Photobucket Photobucket Photobucket PhotobucketPhotobucket

Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket

Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket

Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket

Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket



Puno fotografija iz operativne faze iz različitih vremenskih perioda

Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket PhotobucketPhotobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
PhotobucketPhotobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
PhotobucketPhotobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket Photobucket Photobucket
Photobucket PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket
PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket
PhotobucketPhotobucket PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket
PhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucketPhotobucket
PhotobucketPhotobucketPhotobucket PhotobucketPhotobucket
 

 

Slike sa stranice www.zeljava.com (neke od prikazanih najvjerovatnije nisu sa Željave)